Dokter Hubbeling moest in de koude, hongerige en moeilijke tijden van maart 1945 waarschuwen voor besmttelijke ziekten.

In het dorp hing deze affiche

Het Duitse leger werd door de geallieerden steeds meer teruggedrongen. Dat het voor de bezetter niet zo goed ging en dat de discipline verslapte, ontging de Wassenaarse bevolking niet. Zo was het een publiek geheim dat de Duitse garnizoenscommandant van Wassenaar door de Duitse politie op 5 maart werd aangehouden omdat hij voor eigen gewin met zijn staf in de Haarlemmermeer op rooftocht uitging. ‘Ziezo!’, schreef  Pieternel Honders triomfantelijk.

Terwijl de SS nog overal in bezet gebied terreur uitoefende en Joden op zwerftochten (‘Dodenmarsen’) door Midden-Europa werden gejaagd, maakte  het Duitse leger zich druk over omgangsvormen en discipline. Begin maart, in dit voor hen zesde oorlogsjaar verscheen een dagorder, waarin de ondercommandanten opdracht kregen om verslapping van de discipline tegen te gaan. Hoe langer de oorlog duurde, des te belangrijker werd een goede discipline, zo stelde dit militaire proza. Het tenue voortdurend in orde, zeker op straat. Zagen de soldaten er strak uit, dan zat het met de gevechtskracht ook goed. De vrouwelijke beambten en vrouwelijke militairen  moesten hun werk ‘soldatisch’ doen, in militaire geest.  Aan de meerderen moest correct de militaire groet gebracht worden en zij mochten alleen met hun rang worden aangesproken. Roken in dienst was verboden, net als het in het openbaar dragen van lange broeken.

De mannelijke militairen was het verboden om zich gearmd (‘untergefasst’) met Hollandse dames op straat te vertonen. Die relaties hadden al tot problemen met geslachtsziekten geleid. Wie zich niet hield aan het voorschrift om zich na buitenechtelijk geslachtsverkeer ‘sanieren zu lassen’,  werd een hoge straf in het vooruitzicht gesteld.

De Wassenaarders zagen dat vrouwen zich inlieten met Duitse militairen, terwijl de mannen voor dwangarbeid waren afgevoerd of moesten onderduiken. Dit bracht de Ondergrondse ertoe om gegevens van deze dames te verzamelen, om te zijner tijd tegen hen maatregelen te treffen. Wat uiteindelijk ook in excessieve vorm is gebeurd.

Kees Neisingh – Historische Vereniging Oud Wassenaer