Hele mooie herinneringen heb ik aan de opgraving van het Huis ter Weer, even ten noorden van de Seringenlaan, in de periode 1976-1981. Ons werkterrein was een weiland, waar een graafmachine diagonaalsgewijs een aantal lange sleuven doorheen had gegraven. De bodemsporen in de sleuven werden opgetekend en met de hand werden nieuwe sleuven aangelegd en grote werkputten uitgegraven. Het was zwaar werk. Met de schop werden kruiwagens gevuld en het vergde acrobatische toeren om met de kruiwagen via smalle planken de werkput uit te komen. Soms mislukte dat en vielen de kruiwagen en de kruier met hun zware last van de plank, tot grote hilariteit van de andere gravers.
De gemeente had gezorgd voor een houten werkkeet op wielen, die onder een stokoude Es was neergezet en daar langzamerhand steeds verder wegzakte in de zachte veengrond. Daar kwamen iedere zaterdagochtend de amateur-archeologen bijeen om de schoppen en kruiwagens op te halen en om onder het genot van een bakje koffie de werkzaamheden door te nemen. In de beginperiode haalden we koffiewater bij de heer en mevrouw Bos, het bejaarde echtpaar dat de naastgelegen boerderij bewoonde. De bedrijfsvoering op boerderij Ter Weer liep op z’n eind. De gemeente had zowel de boerderij als de omliggende grond onteigend in verband met de aanleg van de Noordelijke Randweg. Het onderhoud van de boerderij was al jaren geleden gestaakt, de koeien verdwenen en het geheel bood een aanblik van schilderachtig verval. Uit gesprekken met de boer en boerin bleek mij wel dat zij de archeologische werkzaamheden in hun weiland volstrekt niet serieus namen. Volgens mevrouw Bos was het ‘gekkenwerk’ en was wat wij opgroeven de oude rommel van haar schoonmoeder.
Nu viel het met de vondsten zeker mee. In ieder opgravingsvlak werden wel weer nieuwe sporen ontdekt en kwamen bijzondere gebruiksvoorwerpen uit het verre verleden boven water. Meer dan genoeg om de gemiddeld twintig amateurarcheologen gemotiveerd te houden om letterlijk jarenlang, zonder enige financiële vergoeding, op het terrein te blijven graven, opmeten, tekenen en fotograferen. De gemeente verleende de historische vereniging in die tijd jaarlijks f 10.000,- subsidie. Daarmee werd de huur en de elektriciteit van de bronbemaling betaald, evenals de huur van een werkruimte in de Bonifaciusschool, waar de vondstverwerking plaatsvond. De bronbemaling was van vitaal belang; zodra die stokte, liepen de sleuven vol water en begonnen de wanden in te storten, zoals bleek toen de bemaling op last van boer Bos enige tijd werd stilgelegd.
De leden van het opgravingsteam waren knap fanatiek en ook ’s winters, onder slechte weersomstandigheden, werd er gewoon doorgewerkt. Als herinnering koester ik enkele foto’s waarop te zien is hoe een groepje amateurarcheologen onverstoorbaar doorgraaft in de sneeuw, temidden van de neerdwarrelende sneeuwvlokken (wordt vervolgd).
Robert van Lit