Begin 2006 las ik in een dagblad over de trieste aanblik van het Kerkehout, gezien vanaf de Rijksstraatweg. Op de eerste lentedag besloot ik aldaar poolshoogte te gaan nemen en mij in te leven in de bouwplannen van projectontwikkelaars. Zelf heb ik veel herinneringen aan de vroegere bebouwing, zoals die bestond tussen de Wittelaan en Het Kerkehout.
Behalve twee flinke garagebedrijven bestond deze uit winkels en kleine woonhuizen. Middenstanders hadden er hun nering, met de villabewoners vaak als de betere klanten, al konden die zich zeer onaangenaam gedragen, als de maandelijkse nota voldaan diende te worden.
Langzaam fietste ik van Het Kerkehout naar de Wittelaan en liet de herinneringen aan het verleden kalm de revue passeren tot er ineens een klein huisje niet door de bulldozers bleek te zijn weggevaagd. Ik hield stil en bekeek de voorzijde. Links-voor een vroegere winkeldeur en rechts daarvan het voormalige étalageraam, maar van een winkel was duideljik al geruime tijd geen sprake meer. Dan zie ik rechts van het huisje een tegelpad naar achteren lopen, eindigend bij een soort schuurtje. Ter afscheiding naar de buren stond daar langs het tegelpad een hekwerk van een meter hoog.
Het kon niet meer missen; ik stond voor het pand van onze vroegere fietsenmaker Gerrit v.d. Zwaan. Net als de andere neringdoenden had hij voor de oorlog brood gezien in het openen van een fietsenwinkel met werkplaats. Tijdens deze oorlog liep ik tweemaal daags langs zijn zaak op en neer naar de Bloemcamplaanschool en zo ontstond er contact met Gerrit. Hij was klein van stuk en vroeg kalend. Zijn rechter oog was een lui oog en hij zag er slecht mee. Tevens liep hij een beetje mank, maar fietsen was daarentegen geen enkel probleem en hij bereed steevast de kleinste maat herenfiets.
Bij mooi weer plakte hij de lekke banden buiten op het tegelpad naast de zaak. Ik stond daar vaak naar te kijken en bewonderde de grote zorg viaarmee hij de toen nog oranje caoutchouc binnenbanden behandelde, ook tijdens het weer terugleggen van binnen- en buitenband in de velg. Langzaam aan stond hij mij toe hem behulpzaam te zijn bij deze klusjes en zo kreeg ik het totale gebeuren onder de knie. Als gevolg van het oorlogsgebeuren verloren we het contact in het laatste oorlogsjaar. Niemand had immers meer een fiets! Maar eenmaal bevrijd van die ellende, zocht ik hem weer regelmatig op en repareerde hij opnieuw fietsen.
Toen de na-oorlogse welvaart de mens mobieler maakte, kregen de winkeliers van dit winkelrijtje het steeds moeilijker en de ouderen onder hen hielden er wel mee op, zo ook Gerrit. Hij ging wonen in een van de huisjes, die toen achter de bloemenzaak van Maarsen stonden (plaatselijk bekend als 'het buurtje'), maar wel met een achterom, alwaar hij in een soort loods voor bekenden nog fietsen bleef repareren. Was ik, al studerend, een weekend terug in mijn ouderlijk huis, dan liep ik steevast even bij hem langs. Bij zo'n gelegenheid heeft hij mij toen zijn eigen verchroomde bandenlichters cadeau gegeven, want hij stopte er definitief mee. Zijn gezondheid werd begin jaren zestig minder. Hij had het aan de nieren en mocht maar weinig eiwitten eten. Hij was echter zo dol op konijn en ging zich af en toe daaraan te buiten. Na zo'n feestmaal trof ik hem een keer doodziek in bed aan. Bij binnenkomst vroeg ik hem wat er aan de hand was en hij bekende, dat hij van een konijn gesmuld had en zei vervolgens tegen mij: "Wim, ik geloof dat ik aan mijn laatste reis ga beginnen. Dit wordt niets meer." Enkele dagen later is hij overleden. Zijn bandenlichters gebruik ik tot op de dag van heden, met telkenmale de herinnering aan mijn leermeester.
J. W. ten Veldhuys