In 1893 werd in verband met het toezicht op de veiligheid van producten de Keuringsdienst van Waren opgericht. In 2002 werd deze taak overgenomen door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Hoe zou dit vóór 1893 geregeld zijn?

Vaak werden dit soort zaken op plaatselijk niveau bepaald. Zo werd er op 22 mei 1819 in ‘Wassenaer en Zuydwyk’ een reglement van kracht dat onomwonden duidelijk maakte wat wel en niet mocht. Het besluit van ‘ZIJNER MAJESTEIT, van den 15 Janauarij 1817’ wordt hierin nagevolgd en dit reglement is eerst door ‘de gemagtigde van de Ambachtsvrouwe van Wassenaer en Zuydwyk’ beoordeeld. [Met Zijne Majesteit wordt Willem I bedoeld en de Ambachtsvrouwe was Marie Cornélie gravin van Wassenaer Obdam.] Het reglement werd ondertekend door ‘De Schout en Gemeente-Raad, Hoynck van Papendrecht. Ter ordonnantie van dezelve, J.A. van Bergen, Schout en Secretaris.’ Zoals ook uit de bijgevoegde illustratie blijkt, ging het om de broodbakkers, de broodslijters, de meelverkoopers, de koornmolenaars en de grutters. Ik zal me hier beperken tot de koornmolenaars.

Van de Koornmolenaars
De molenaars zullen de bakkers en verdere ingezetenen behoorlijk bedienen, alsmede het gewigt van het gemalen graan ter goeder trouwe weder terug geven; zullende aan hun niet meer dan één en één half pond per amsterdamsche zak, voor het verstuiven, worden geleden; het meerder te kort bevonden wordende zal door den molenaar moeten worden vergoed, waartoe de molenaars verpligt zijn zich van de noodige schalen en behoorlijk geykt gewigt te voorzien, ten einde de zak of zakken graan den molenaar of deszelfs knecht te kunnen toewegen; en zal van het gewigt een schriftelyke notitie, door den molenaar of deszelfs knecht, die de weging zal hebben gedaan, onderteekend, afgegeven worden; zullende het graan, gemalen zynde, indien den eigenaar van hetzelve zulks verkiest, in zyns tegenwoordigheid, of iemand van zynentwege, andermaal gewogen worden; terwijl de molenaar by weigering zal vervallen in eene boete van twaalf guldens, of eene gevangenis van eenen dag; en zijn de bakkers en verdere ingezetenen verpligt van zoodanige weigering dadelyk kennis te geven aan den Schout dezer Gemeente.

U ziet het, lange zinnen waren niet ongewoon in dit soort ambtelijke stukken. Ter verduidelijking het volgende: de inhoud van een amsterdamsche zak was 122 pond, waarbij moet worden aangetekend, dat een pond 0,6 KG was.
Ik ben overigens wel op een idee gebracht, ik ga voor dat verstuiven ook maar eens iets extra’s rekenen.

Carl Doeke Eisma (molenaar)