Van Hogendorp en Van der Duin van Maasdam laten er in de onafhankelijkheids-verklaring van 20 november 1813 geen misverstand over bestaan: het is met de Fransen gedaan en iedere Nederlander dient de handen van hen af te trekken.
In naam van zijne hoogheid den Heere Prince van Oranje ontslaan wij alle onze landgenooten van eed van trouw en gehoorzaamheid aan den Franschen Keizer gedaan, en van de afkondiging dezes af aan, verkaren wij als verraders van hun Vaderland dezulken die uit krachte van hunne verbintenis met de Fransche Regeering aan eenige orders of bevelen van dezen mogten defereren, of aan die Regeering of derzelven ambtenaren of gedelegeerden, eenige gehoorzaamheid betonen of korrespondentiën met dezelve mogen voeren.
De Nederlandse burger heeft binnen 20 jaar zijn vijfde vaderland gekregen waaraan hij trouw dient te zijn. De oude Republiek bezweek, de Bataafse Republiek is gevestigd en gevallen, het Koningrijk Holland kwam en ging, het Franse Keizerrijk kruimelt nu in elkaar. Wie of wat volgt?
De Wassenaarse bestuurderen lezen en herlezen de proclamatie van 20 november. Loyaliteit aan een vorig bewind is geen probleem, als het nu maar afgelopen is. De schrijver is Gijsbert Karel van Hogendorp, (was zijn broer niet die trouwe generaal van Napoleon?) die zegt te handelen in naam van de Prince van Oranje, die, tja, die wat eigenlijk? En waar is die Prince van Oranje dan wel? Kunnen we maar niet beter nog een beetje afwachten?
Op 3 december landt de bewuste zoon van Willem V op een paar steenworpen afstand, op het strand van Scheveningen. En vier dagen later komt een brief op het Regthuis, van Binnenlandsche Zaken in den Haag.Iedereen wil rust, Den Haag ook. Wie het in Wassenaar voor het zeggen heeft, moet daar vooral nog even blijven zitten. Ik heb de eer u te berigten dat alle politieke ambtenaren voor zoo verre zij door de veranderde orde van zaken niet van zelve zijn vervallen blijven gecontinueerd. Burgemeester Bartholomeus van der Staal, adjunct Van Bergen en zijn negenkoppige municipale raad, ze halen opgelucht adem. Maar de brief is nog niet afgelopen. Teffens zoude het mij aangenaam zijn te mogen geïnformeerd worden hoedanig ’t zamenstel der plaatselijke regeringen gelegen is, en welke personen bij eene aanstaande organisatie dier plaatsen in aanmerking zouden komen...
Dat is andere kost. Kunnen de mannen nu blijven zitten of niet? Moeten ze nu eigenhandig de macht herverdelen en zelf het veld ruimen? Ze besluiten eerst maar eens een aanhankelijkheidsbetuiging op te stellen en die naar Den Haag te sturen. Die lijst van goede Wassenaarders, die komt later wel. En zo betuigt Wassenaar op 9 december 1813 eindelijk zijn steun aan het nieuwe regime.
Dhr commissaris van het disctrict ’s Gravenhage. Ik heb de eer uedelen te informeeren dat ik op heden aan de ingezeten dezer gemeente de gelegenheid heb gegeven om hunne gevoelens omtrent onze soeverein aan de dag te leggen, met dit gevolg, dat na een korte aanspraak Zijne doorlugtige Hoogheid Den Heere Prince van Oranje Nassau, als Soeverein Vorst der Vereenigde Nederlanden met eenparigheid van stemming en grote geestdrift is uitgeroepen.
Mathijs Deen