Jan Anderson (geboren in juni 1936) ontvangt me in zijn vroegere boerderij in Vlaardingen, waarvan een gedeelte in gebruik is als museum. Samen met zijn vriendin Corrie zit hij nog na te genieten van een van de hoogtepunten in zijn leven, nog maar enkele dagen geleden, toen hij door de burgemeester werd ontvangen en benoemd tot ereburger van Vlaardingen. We komen echter niet voor zijn vele verdiensten voor Vlaardingen, maar voor de herinneringen die hij koestert aan het Wassenaarse landgoed Voorlinden, waar zijn grootvader tuinbaas was.
Die grootvader heette ook Jan Anderson (1881-1958) en had al de nodige ervaring opgedaan in de tuinen van Duinrell, kasteel Oud Wassenaar en Duindigt voor hij in 1911 werd benoemd tot tuinbaas van Voorlinden. Dat was in de tijd dat jhr. Hugo Loudon, rijk geworden in de oliehandel, een nieuw landhuis liet bouwen op Voorlinden (dat we nu kennen als het restaurant naast Museum Voorlinden). Het gezin Anderson kwam te wonen in het huis direct naast het inrijhek van het landgoed aan de Buurtweg. Achter dit huis lag een koebocht, een omheinde ruimte waar de koeien werden gemolken en er was een bleekveld voor de schone was van het gezin Anderson.
Kleinzoon Jan Anderson herinnert zich dat zijn grootvader aan zestien man tuinpersoneel leiding gaf. Op het landgoed stonden drie grote kassen waarin naast druiven ook bijzondere vruchten als (kleine) bananen, perziken en ananassen werden gekweekt. Uit de kassen kwamen ook groene en gele tomaten. Op de bodem van de kassen werden sla en andijvie verbouwd. Tegen de muren die de moestuin omgaven groeiden maar liefst zestig soorten peren. Jan Anderson vertelt: ‘Op zondag moesten de platte broeibakken gelucht worden. Het glas werd dan met behulp van een stokje schuin omhoog geplaatst. Als de zon fel scheen werd er witkalk op de ramen gesmeerd.’ Opmerkelijk is dat grootvader bij het uitzetten van de spinazieplantjes de anachronistische Rijnlandse voet (31,4 cm) gebruikte om de afstand tussen de plantjes te bepalen. Ter bestrijding van de Veenmol, een insect dat de wortels van de gewassen aanvrat, werden tussen de planten aardewerken potjes ingegraven. Die waren van binnen geglazuurd zodat een Veenmol, als hij in het potje viel, er niet uit kon klimmen. In de bessentuin groeiden struiken met aalbessen en kruisbessen. Ze werden afgeschermd met vissersnetten uit Vlaardingen om de bessen tegen de vogels te beschermen. Verder herinnert Jan zich dat er in een hoek van de tuin een grote Moerbeiboom stond die heerlijke vruchten gaf.
De familie Loudon verbleef in de zomer op Voorlinden en woonde in de winter in een statig grachtenpand in Den Haag. ’s Winters werden producten uit de kassen in een wagen met paard van Voorlinden naar de stad gebracht. In het souterrain van huize Loudon nam de keukenmeid de spullen aan. Ook snijbloemen werden naar het Haagse huis gebracht. Zo kwam de familie Loudon de winter door, in afwachting van het moment waarop men weer naar Voorlinden verhuisde.
Robert van Lit
Perzikenkas op Voorlinden. (Foto collectie Jan Anderson, Vlaardingen)