Wassenaar heeft binnen haar grenzen een groot aantal – vaak oude – landgoederen die nog steeds te zien zijn. Enkele zijn evenwel in vroeger eeuwen spoorloos verdwenen. Zo zullen weinig bewoners en passanten zich ervan bewust zijn dat op het terrein dat grofweg begrensd wordt door de Oostdorperweg, de Van Cranenburchlaan, de Zijlwatering en de Van Groeneveltlaan/Donker Curtiusstraat, de buitenplaats Rozeveld gelegen was. Wat moeten we ons hierbij voorstellen? Plaatjes vond ik niet. We moeten het doen met een beschrijving uit 1753.
Het landhuis bestond uit een kelderverdieping met gemetselde gewelven en een royale keuken. Daarboven waren – verdeeld over twee verdiepingen – acht ruime kamers. Allemaal behangen en voorzien van moderne marmeren schoorstenen, lambriseringen en plafonds. De zolderverdieping was ingericht met kamers voor dienstmeisjes en knechts. Bij het huis stond een stalling voor tien paarden, een koetshuis en een tuinmanshuis. Het geheel stond op een “plantagie” van bijna 12 hectare. Deze tuin was fraai aangelegd met bosschages, lanen, vijvers, visrijke kommen en een sterrenbos. Een gedeelte was ingericht als moestuin met abrikozen, perziken, druiven en asperges. Voor de vruchtenkweek waren “broey-bakken” aanwezig. Ter weerszijden van de tuin lag wei- en hooiland dat voor commerciële exploitatie gebruikt werd. Op een apart stuk teelland – gelegen tussen de Oostdorperweg en de Hoge Klei – waren twee door beplanting omzoomde terreingedeelten permanent ingericht om vinken en leeuweriken te vangen. Deze vogels stonden op het menu van de buitenplaatselite. Het totale landgoedcomplex had een grootte van ongeveer 22 hectare. Behalve vanaf de Oostdorperweg, was het landhuis over water bereikbaar via een vaarsloot aan de zuidwest zijde, die uitmondde in de Zijlwatering. Een stukje van deze sloot is nog te zien langs de Van Groeneveltlaan.
Deze lusthof had echter een bescheiden begin. In 1544 stonden op dit terrein twee boerderijen. De zuidelijkste kwam door vererving en koop in 1656 in bezit van Hendrick Meyster (ca. 1614-1661). Hij was een telg uit een gegoede Wassenaarse familie, van wie een aantal leden het schoutambt bekleedde. Hendrick werd echter poorter en stadsbestuurder van Leiden. Hij trouwde in 1645 met Geertruijt de Haze, weduwe van de Amsterdamse koopman Pieter Janszoon de Wit. Die bezat de buitenplaats Rosenburg te Voorschoten, terwijl Geertruijts familie land had bij de Horstlaan in Wassenaar. Deze band met onze regio verklaart wellicht het ontstaan van een relatie met Hendrick Meyster. Zijn stiefzoon Jeronimus de Wit erfde de boerderij met het land. In het tweede deel van dit verhaal zien we hem terug.
Albert Clobus
De locatie van boerderij Rozeveld op een kadastrale kaart uit 1854. Het landhuis en een tweede boerderij stonden ooit links daarvan. Met rode letters “R” zijn de hoekpunten aangeduid van het landgoed Rozeveld vanaf 1705. Centraal lag een ronde vijver. Dwars over het terrein liep een molensloot, die door duikers gescheiden was van de vaarsloten (collectie Erfgoed Leiden e.o., bewerking auteur).