In 1930 verscheen bij de uitgeverij J.B. Wolters te Groningen het zesde deeltje van de leesboekjes voor de middelklassen van katholieke scholen: Uit onze omgeving. De illustraties, die in deze boekjes staan, zijn van de hand van Cornelis Jetses (1873-1955).

Jetses woonde van 1919 tot 1938 op het adres: Gentsestraat 97 in Scheveningen. Het was zijn gewoonte om wanneer hij een opdracht kreeg tot het illustreren van schoolboekjes, de voorstudies op locatie te maken. Hoofdstuk 14 van dit boekje begint als volgt: “Toch zou ik nog wel eens naar de molen willen,” zei Jan. “Om de molen van binnen eens te bekijken. Ik zou wel eens willen weten, hoe dat malen nou eigenlijk gaat.” Gezien deze tekst, moest Cornelis op zoek gaan naar een nog werkende korenmolen. Lang hoefde hij niet te zoeken. Op zo’n tien kilometer van zijn huis stond – en staat nog steeds – een werkende korenmolen: de Windlust in Wassenaar. De bijgevoegde illustratie van het interieur van een korenmolen geeft aan, dat hij inderdaad onze molen hiervoor gebruikt heeft.

Hoe weet ik dat zo zeker?

Dat hij het gehele interieur niet kon weergeven ligt voor de hand. Hij moest zich beperken tot de voornaamste werktuigen, wilde dit plaatje voor kinderen duidelijk zijn. Zo heeft hij één koppel stenen weggelaten. Er staan twee koppels afgebeeld, maar er waren er toen nog drie. Wat wel wordt weergegeven is het luiwerk en het afschietwerk, en die zijn per molen verschillend, zodat het alleen al hierdoor voor mij duidelijk is, dat de korenmolen van Wassenaar als voorbeeld gediend heeft. Het luiwerk wordt gebruikt om de zakken met graan naar boven te halen. Op de zolder onder de kap, wijst de molenaar naar dit luiwerk. Het afschietwerk bevindt zich op de stellingzolder, de onderste zolder die Jetses getekend heeft. Hiermee wordt het meel naar beneden getransporteerd. Beide systemen zijn nog aanwezig en worden dan ook nog steeds gebruikt.

Wie weet bent u nieuwsgierig geworden en wilt u deze werktuigen wel eens in werking zien. Op zaterdagmiddag, zo tussen 12.00 uur en 15.00 uur bent u welkom. En mocht de wind ons niet in de steek laten, dan kan één van de molenaars u laten zien, dat Jetses het interieur van onze molen uitstekend heeft weergegeven.

Carl Doeke Eisma

Uit: Uit onze omgeving, Groningen 1941, blz. 81.