Naar aanleiding van het onlangs in deze rubriek verschenen artikel over Nicolaas Mansvelt kreeg ik de vraag voorgelegd waarom er enkele straten in ons dorp vernoemd zijn naar personen uit de geschiedenis van Zuid-Afrika. U moet dan denken aan namen als: Louis Botha, Christiaan de Wet en Willem Johannes Leyds. Voor mij voldoende reden om op zoek te gaan naar het antwoord.

Tussen de jaren 1880-1881 en 1899-1902 werden er in Zuid-Afrika een tweetal oorlogen uitgevochten. De strijd ging tussen de Britten en afstammelingen van voornamelijk Nederlandse kolonisten, de Boeren of Afrikaners genoemd. Met name de tweede oorlog wordt de Boerenoorlog genoemd. Aan de zijde van die Boeren vochten ook enkele duizenden vrijwilligers uit ons land mee. Het toeval (?) wil, dat ik op dezelfde dag dat ik dit stukje schreef in de Volkskrant de volgende zin aantrof: “In Nederland veroorzaakte de Boerenoorlog een golf van ‘heftig nationalisme’.” Dit heeft mede tot gevolg gehad, dat men ook vele jaren later nog de leiders van die Boeren heeft willen eren door hun naam te laten voortleven in een straatnaam. In de Wassenaarse Courant van 22 augustus 1931 valt onder andere te lezen: “B. en W. stellen den Raad voor de nieuw aangelegde wegen als volgt te benamen: Christiaan de Wetstraat, Bothaplein, Bothastraat …” In het door Robert van Lit samengestelde boekje Geschiedenis en verklaring van straatnamen in Wassenaar, schrijft C.H. Slechte: “Ook de toen zeer populaire Boerengeneraals kregen in de meeste gemeenten wel een eigen buurt.” In de uitgave Groot Wassenaar, officieel orgaan voor de publicatiën van het bestuur der gemeente Wassenaar van 21 juli 1933 schrijft E.C. Houbolt een uitgebreid artikel over ditzelfde onderwerp. Enkele citaten: “En voor de vrijkomende straten in Oostdorp zouden namen kunnen worden gekozen van mannen, die in den oorlog van Engeland tegen de Boerenrepublieken in 1900 op aller lippen waren, zelfs buiten Nederland. Maar mocht het Gemeentebestuur van Wassenaar hiertoe niet kunnen besluiten, dan is het toch zeker verplicht aan de eerstkomende nieuwe straat een naam van een historisch persoon uit Wassenaar te geven. De jeugd zal er uit kunnen leeren, hoe een eenvoudige jongen het door werken ver kan brengen in de wereld en den Wassenaarder, die het wel meent met zijn woonplaats, zal het goed doen, op een straatnaambordje te lezen: Dr. Mansvelt-straat vurig strijder voor onze taal 1853-1933 Zal het onze gemeente niet tot eere strekken, naar den vurigen strijder voor onze mooie Hollandsche taal, wiens wieg in Wassenaar stond, een straat, laan, weg of plein te noemen?” En al is het dan een kade geworden, hij heeft zijn zin gekregen. Carl Doeke Eisma