Als er één onderwerp actueel is, is het wel het winnen van aardgas in Groningen. 55 jaar geleden is men begonnen met de exploitatie van dit aardgas en daar heeft ons dorp ook een rol bij gespeeld, vandaar dat ik van mening ben dat dit artikel een plaatsje verdient in deze rubriek. Wel is het zo dat ik niet te veel in details ga treden, daar is dit onderwerp veel te gecompliceerd voor.

Enkele feiten op een rijtje

In 1923 werd er in de buurt van Winterswijk aardgas gevonden. Hoewel het om een geringe hoeveelheid ging, werd wel aangetoond dat er in ons land gasvelden te vinden zouden moeten zijn.

In 1948 werd een veel grotere gasvondst gedaan bij Coevorden en enkele jaren later konden de inwoners van deze stad al gebruik maken van dit aardgas.

In 1959 werd in Kolham het Groningergasveld aangeboord en vier jaar later werd de Gasunie opgericht. Het gaat hier om één van de grootste gasvelden ter wereld. Tijdens een proefboring werd bij Kolham in de gemeente Slochteren zo'n 2800 miljard kuub aardgas aangetroffen. Dit hield onder meer in dat het Rijk hierdoor in een kwart eeuw 200 miljard euro rijker is geworden!

De mijnwet van 1810

Hierin wordt gesteld dat landeigenaren geen recht op delfstoffen in hun grond hebben. Deze wet is door keizer Napoleon uitgevaardigd. Wel moest er een schadeloosstelling worden betaald, zeker wanneer de landeigenaar meewerkte.

De Gasunie

Op 6 april 1963 is de Gasunie opgericht. Het gaat hier om een samenwerkingsverband tussen: de Staatsmijnen, de Bataafse Petroleum Maatschappij (Shell), de Standard Oil Company (ExxonMobil) en de Nederlandse Aardolie Maatschappij. De Overheid bepaalt overigens hoeveel gas er gewonnen mag worden. De toenmalige minister van Economische Zaken Jan W. de Pous zette zijn handtekening onder de overeenkomst met eronder: "De overeenkomst door mij goedgekeurd." Aanvankelijk was dit gas bedoeld voor de industrie en de elektriciteitscentrales, maar later ook voor de huishoudens. Dit betekende dat er tussen 1963 en 1965 1200 kilometer gasleiding werd aangelegd en dat geisers en kooktoestellen en dergelijke omgebouwd moesten worden.

Rest de vraag wat dit met Wassenaar te maken heeft. De stichtingsakte van de Gasunie werd ondertekend in kasteel Oud-Wassenaar zoals ook uit een youtube-filmpje blijkt. Tikt  u maar eens: oprichting gasunie (1963) op uw computer of telefoontje in bij youtube en dan ziet u dat dit filmpje met een afbeelding van dit kasteel begint. Bovendien kunt u dan de stem van de beroemde nieuwslezer uit die tijd, Donald de Marcas, nog eens horen.

Carl Doeke Eisma

Kasteel Oud-Wassenaar, ansichtkaart uit de jaren zestig, collectie Robert van Lit.