Joseph Henri Gosschalk is op 12 mei 1875 als oudste van vijf kinderen in Zwolle geboren. Zijn vader was koopman. In 1913 woont Jos, zoals hij genoemd werd, op het adres Obrechtstraat 227 in Den Haag. Hoewel hij autodidact is, hetgeen wil zeggen dat hij heeft leren tekenen en schilderen zonder hulp van anderen, is zijn werk al snel zowel op solo- als op groepstentoonstellingen te zien.
Hij maakte vooral portretten en landschappen. Daarnaast zette hij zich in voor diverse kunstenaarsorganisaties. Zo was hij één van de grondleggers en leidende figuren van de kunstenaarsvereniging De Onafhankelijken. Deze vereniging is in 1912 opgericht en bestaat nog steeds. Het gaat hier om kunstenaars die zich verzetten tegen de gevestigde kunst. Bekende kunstschilders als Paul Citroen, Kees Verwey en Charley Toorop waren hier lid van. Ook verzamelde hij zowel oude als moderne kunst en een deel hiervan heeft hij aan musea geschonken. Als voorbeeld het schilderij Molen bij maanlicht in 1939 geschilderd door Piet Mondriaan. Dit schilderij heeft hij aan het Gemeentemuseum in Den Haag geschonken. Een ander deel van die verzameling heeft hij verkocht. Van 1933 tot 1940 was hij eigenaar van het Bureau voor Grafische Kunst en via dit bureau kocht en verkocht hij beeldende kunst.
Jos Gosschalk behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog tot de ‘Barneveldgroep’. Dit is een groep van zo’n 670 Joden die op grond van bijzondere verdiensten niet getransporteerd werden naar Duitsland. Vanaf 1942 werden ze in de plaats Barneveld geïnterneerd, vandaar de naam. Begin 1943 werd de groep overgeplaatst naar Westerbork en hier kregen ze een betere behandeling dan de andere gevangenen. In een later stadium werd de Barneveldgroep overgeplaatst naar Theresienstadt, waar het grootste deel van de groep de oorlog overleefd heeft en dat geldt ook voor Jos Gosschalk. In 1945 ging hij in Wassenaar wonen op het adres Wassenaarse Slag 1b. Op 6 oktober 1952 is hij na een ongeluk met zijn bromfiets overleden. Hij werd bij de Dorpskerk begraven. Een jaar later werd hij geëerd met een herdenkingstentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er minimaal zeven schilderijen uit de verzameling van Jos Gosschalk ontvreemd. De Restitutiecommissie die hier onderzoek naar gedaan heeft kwam in 2017 tot de conclusie dat een drietal schilderijen aan de erven van Jos teruggegeven moesten worden. Deze schilderijen bevonden zich op dat moment in het Bonnenfantenmuseum in Maastricht, in het Mauritshuis in Den Haag en in het Noordbrabants Museum in ’s Hertogenbosch.
Carl Doeke Eisma
Een door Jos Gosschalk getekend portret van Dr. C.