In deze rubriek hebben in de loop der jaren de nodige beeldende kunstenaars, schrijvers en dichters een plaatsje gekregen. Ik heb in een van die artikelen Wassenaar wel eens een kunstenaarsdorp genoemd. Toch is er één mogelijkheid waarmee we onze gevoelens tot uiting kunnen brengen nog niet aan bod gekomen en wel de muziek en daar ga ik verandering in brengen.

Willem Frederik Johan Pijper is op 8 september 1894 in Zeist geboren. Zijn vader Johannes had een behang- en stoffeerwinkel.

Zijn moeder heette Willemina Beeftink. Willem was enig kind. In verband met zijn zwakke gezondheid - hij leed aan astma - kon hij niet naar school en daarom kreeg hij thuisonderwijs. Toch is hij toen hij 14 jaar was naar het gymnasium in Utrecht gegaan. Hoewel hij aanvankelijk biologie wilde gaan studeren, besloot hij toen hij 17 jaar was leerling te worden op de Utrechtse muziekschool. In 1918 werd hij benoemd tot leraar harmonieleer aan de Amsterdamse muziekschool. In ditzelfde jaar werd er al werk van hem uitgevoerd door het Concertgebouworkest onder leiding van Willem Mengelberg. Hoewel Willem Pijper vooral bekend geworden is als componist, was hij daarnaast muziekcriticus bij diverse kranten en muziektijdschriften zoals Het Algemeen Dagblad en De Groene Amsterdammer. In 1918 is hij getrouwd met Annetta Werker. Ze zouden geen kinderen krijgen en dit huwelijk duurde tot 1926. Een jaar later trouwde hij met de schrijfster Emma van Lokhorst. Ook dit huwelijk bleef kinderloos en in 1936 zijn Willem en Emma gescheiden. In 1927 woonden ze in Amsterdam en op 20 augustus 1932 kwamen ze in ons dorp wonen op het adres Vijverweg 19. Willem was inmiddels directeur van het Rotterdams Toonkunst-Conservatorium geworden en hij is dan ook na zijn scheiding in 1936 in Rotterdam gaan wonen. Tijdens het bombardement van Rotterdam op 14 mei 1940 is niet alleen zijn woning volledig verwoest maar ook het Conservatorium. Hij was dan ook al zijn bezittingen kwijt. Van 1941 tot 1947 heeft Willem Pijper in Leidschendam gewoond en hier is hij op 19 maart 1947 overleden.

Iets over zijn werk

Naast de vele muziekstukken die hij ons nagelaten heeft, zijn een groot aantal van zijn kritieken gebundeld in ‘De Stemvork’ en ‘De Quintencirkel’. In een artikel over hem las ik: “Willem Pijper kende eigenlijk twee loopbanen. Hij was een van de voornaamste componisten van zijn tijd, maar hij was daarnaast ook belangrijk als criticus en essayist. Als componist werd hij internationaal gewaardeerd en leidde hij een volgende generatie op. Als literair auteur werd hij onder meer door Simon Vestdijk bewonderd.” Met betrekking tot het boekje ‘In het licht van de eeuwigheid’ dat over Willem Pijper gaat trof ik de zin aan: “Willem Pijper leidde een kort, heftig en rusteloos leven”.

Carl Doeke Eisma

Een portret van Willem Pijper, in 1912 gemaakt door onze oud-dorpsgenoot Cornelis Jetses.