In een eerder artikel in deze rubriek meldde ik hoe ik tijdens een korte vakantietrip in een antiekzaak tegen een zogeheten aardstralenkastje aanliep. Een voor mij onbekend voorwerp dat, volgens het etiket aan de onderzijde van het kastje, was geproduceerd door J.G. Mieremet in Wassenaar. Ik vond het kastje te duur en liet het staan, maar kreeg daar later een beetje spijt van. Het kastje, zo bleek uit nader onderzoek, was een echt Wassenaars fenomeen.

De bedenker van het kastje, de Wassenaarse astroloog, psycholoog en wichelroedeloper Mieremet, is de geschiedenis ingegaan als een zwendelaar. De Vereniging tegen de Kwakzalverij kende hem zelfs een 18^de plaats toe op de Top twintig 20^e eeuw van kwakzalvers. In de periode kort na de Tweede Wereldoorlog genoot Mieremet echter een groot vertrouwen bij een grote schare fans. De aardstralenkastjes, die geacht werden om straling die de gezondheid ondermijnt weg te nemen, werden zelfs afgenomen door de koninklijke familie.

Mijn artikeltje leverde meerdere reacties op. Een mevrouw meldde mij dat haar vader in Wassenaar metalen ringen had gefabriceerd, die bedoeld waren om rond een aardstralenkastje te leggen. Ed van Dillen vertelde dat zijn vader tientallen jaren lang de kastjes van het type Poverni had gebouwd voor Mieremet. Met name in de jaren vijftig had hij er veel gebouwd in zijn werkplaats op de hoek Schoolstraat/ Achterweg, waar Van Dillen een bekende doe-het-zelf zaak had. Later verhuisde Van Dillen met zijn zaak naar de Luifelbaan en daar zette hij de productie van de kastjes voort. Hij is er mee door gegaan tot ongeveer 1987. Ongeveer vijf jaar later is hij overleden.

Ed van Dillen herinnert zich dat de kastjes aanvankelijk van beukenhout werden gemaakt, maar dat zijn vader later overstapte op berken multiplex. Vader maakte de kastjes met behulp van mallen. Hij werkte meestal aan tien kastjes tegelijk. Er kwamen geen spijkers of schroeven aan te pas: alles werd gelijmd. Op het eind van zijn leven ging de handvaardigheid van Van Dillen Sr. achteruit en stak zijn zoon Ed steeds vaker een handje toe om te helpen. Als er weer een partij kastjes klaar was, bracht Van Dillen Sr. de kastjes naar het station in Den Haag.

Zoon Ed blijkt nog twee (late) aardstralenkastjes in bezit te hebben, waarvan één niet helemaal is afgewerkt. In mijn aanwezigheid besloot hij dit kastje te slopen, om zo te laten zien hoe het inwendige eruit ziet. Met veel gekraak van versplinterend hout werd het kastje geopend. Overigens zou volgens Mieremet een opengebroken kastje onmiddellijk zijn heilzame werking verliezen. Het inwendige bleek te bestaan uit diverse vernuftig gemaakte raamwerkjes van spaanplaat en vurenhout (vroeger: beukenhout) waaraan strips van zilver, rood koper en messing bevestigd waren. Het geheel maakte de indruk met veel zorg, vernuft en vakmanschap gemaakt te zijn. In het deksel zat een verzonken kompasje met ernaast een donkere lijn die altijd op het noorden gericht moest zijn. Het nog complete en gave kastje heeft Ed van Dillen nu in langdurig bruikleen gegeven aan de Wassenaarse Oudheidkamer (gevestigd in De Paauw), zodat dit wonderlijke stukje cultuurhistorie tot in lengte van jaren bewaard blijft.

Robert van Lit

 Aardstralenkastje uit de collectie van Ed van Dillen. Foto Mariëtte van Lit, 2012.