In De Wassenaarse Krant van 26 april stond een artikel geschreven door Mieke van den Berg, waaruit blijkt dat de poëzieroute uitgebreid is met een gedicht van Jan Willem Schulte Nordholt. Dit gedicht is aangebracht op een glazen plaat die staat op de hoek Gravestaat/Herenweg, tegenover de molen. En hoewel er al de nodige auteurs die iets met ons dorp te maken hadden, langsgekomen zijn in deze rubriek, ontbreekt deze dichter en historicus tot nu toe. Daar ga ik nu iets aan doen.
Jan Willem Schulte Nordholt
Wim zoals hij genoemd werd, is op 12 september 1920, samen met zijn tweelingbroer Johan, in Zwolle geboren. Zijn vader had een groothandel in zoetwaren. Samen met vier broers en een zus groeide Wim op in een gereformeerd gezin waar een open, tolerante sfeer heerste. Hij zat in Wezep op een dorpsschool en ging vervolgens naar het Christelijk Gymnasium in Zwolle, waar hij in 1941 eindexamen deed. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is hij zowel in Scheveningen als in Duitsland geïnterneerd geweest. Hierna ging hij geschiedenis studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Hier is hij in 1949 afgestudeerd en twee jaar later gepromoveerd. In 1947 trouwde hij met Dieuwertje Johanna van Apeldoorn. Ze kregen vier kinderen. Van 1950 tot 1962 was hij geschiedenisleraar op het Rijnlands Lyceum. Het gezin woonde in de Groot Hoefijzerlaan op nummer 32. Naar ik begrepen heb, was hij een uitstekende leraar die charismatisch kon vertellen. Van 1966 tot 1983 was hij hoogleraar geschiedenis in Leiden. Zijn specialisatie was de geschiedenis en cultuur van Noord Amerika. Door middel van een reisbeurs en gastcolleges had hij zich verdiept in de plaatselijke geschiedenis van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten van Amerika. Hij is op 16 augustus 1995 overleden in Wassenaar.
Wetenschapper en dichter
Het komt zelden voor dat iemand zowel in de wetenschap als in de dichtkunst uitblinkt. Dit was bij Jan Willem Schulte Nordholt wel degelijk het geval. Hij wordt in een artikel omschreven als “een ongelooflijk productief geleerde en literator.” Wat opvalt is dat hij eerder voor een groot publiek schreef dan voor vakgenoten. Hij schreef dan ook talloze artikelen, boeken en gedichten, zoals een biografie over Abraham Lincoln (1959) en het boek: Voorbeeld in de verte : de invloed van de Amerikaanse revolutie in Nederland (1979) en een achttal dichtbundels. Daarnaast heeft hij samen met anderen Het Liedboek voor de Kerken geschreven (1973). Hij vond het zingen in de kerk minstens zo belangrijk als het gesproken woord. Zingen doe je vanuit je hart en niet vanuit je hoofd. In 1952 kreeg hij de Van der Hoogtprijs en in 1991 De Zilveren Anjer. Er is zelfs een prijs naar hem vernoemd. Een prijs bedoeld voor een eerstejaars student geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, die een opvallend populair wetenschappelijk artikel geschreven heeft.
Het landschap achter mij valt dicht
De zin die boven dit artikel staat komt uit het door hem geschreven gedicht Thuiskomen. Dit gedicht staat in de bundel Het eenvoudig gezaaide (1958). Ik vind dit prachtig omschreven. Wanneer je thuiskomt en de deur achter je dichttrekt, valt het landschap achter je als het ware ook dicht en niet alleen die deur.
Carl Doeke Eisma
Jan Willem Schulte Nordholt. Foto uit 1967.
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.