“Ik was Wassenaars en ook weer niet.”
Hoewel Theo van Gogh in Den Haag geboren is, heeft hij het grootste deel van zijn jeugd – samen met zijn ouders en twee zusjes - in Wassenaar doorgebracht. Zijn vader, Johan van Gogh, is de kleinzoon van de broer van Vincent van Gogh, mocht u zich afvragen of hij familie was van de beroemde schilder.
Vooral de tijd die Theo op het Rijnlands Lyceum heeft doorgebracht, was – uitgaande van de verhalen die hij erover schreef – kennelijk belangrijk voor hem. In 1975 deed hij eindexamen havo en enkele jaren daarna behaalde hij via een Staatsexamen het atheneum diploma. (Wist u overigens, dat Ramses Shaffy ook een jaartje op dit Lyceum heeft rondgelopen?) Theo heeft zijn belevenissen op deze school in diverse columns opgeschreven en zoals zo vaak gaat hij ook hier van uitersten uit. Zo lees ik: “Mijn loopbaan op deze school was een vrij faliekante mislukking” en “Het waren de leukste jaren van mijn leven.” Ook enkele leerkrachten laat hij niet onbesproken. “Kon ik mijn leven overdoen, ik was als juffrouw Tamboezer op het Rijnlands gekomen.” Deze leerkracht woonde in de Geheimzinnige Koepel nabij de Rijksstraatweg, waar C. Joh. Kievit een boek over geschreven heeft en dat was op zich al interessant. Vanaf 1975 tot aan zijn dood heeft hij in Amsterdam gewoond. En hoewel hij vooral bekend geworden is als filmregisseur – hij heeft maar liefst 3 Gouden Kalveren gekregen – heeft hij veel meer gedaan. Zo schreef hij boeken en columns, speelde in films en was hij met grote regelmaat op de TV te zien. Het noemen van titels heeft geen zin, gezien het enorme aantal. Mocht u hier belangstelling voor hebben dan moet u maar eens op Wikipedia kijken.
Hoe anderen over hem dachten loopt sterk uiteen. Zo kwam ik onder andere tegen: “een vrijdenker, iemand met een scherpe tong, iemand met een wel heel erg uitgesproken mening en een warme persoonlijkheid.” Het soort humor waar hij gebruik van maakte, werd niet door iedereen begrepen laat staan gewaardeerd.
In ieder geval iemand die er stond, iemand waar je niet omheen kon.
Om de een of andere reden moet ik nu ik dit opschrijf denken aan een uitspraak, van de schrijver W.F. Hermans: “Ik wil het publiek teisteren en er nog aan verdienen ook.”
Carl Doeke Eisma

Foto uit het bezit van de ouders van Theo van Gogh. Hij is hier vijf jaar.